Phình mạch máu não – bệnh lý nguy hiểm

03/01/2025

Phình mạch máu não hay còn gọi là phình động mạch não, là một bệnh lý nguy hiểm mà bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc phải và dẫn đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng. Hiểu rõ về căn bệnh này sẽ giúp mỗi người chủ động nhận biết, thăm khám và điều trị kịp thời. 

1. Phình mạch máu não là gì?

Phình mạch máu não (phình động mạch não) là tình trạng một đoạn mạch máu trong não xuất hiện túi phình chứa máu. Tình trạng này thường xảy ra do thành mạch suy yếu, dẫn đến sự giãn nở bất thường của mạch máu. Khi túi phình lớn dần, nó có thể chèn ép lên mô não hoặc các dây thần kinh lân cận. Nếu vỡ, túi phình sẽ gây xuất huyết nội sọ, dẫn đến máu tràn vào các mô não xung quanh, gây tổn thương nghiêm trọng. Phình động mạch não có thể gây ra những biến chứng nặng nề như tổn thương não, đột quỵ xuất huyết và có nguy cơ đe dọa tính mạng.

Túi phình động mạch não thường hình thành tại các vị trí phân nhánh của động mạch trong não, trong đó, động mạch thông trước là vị trí phổ biến nhất. Khoảng 30% các trường hợp phình động mạch xảy ra tại động mạch thông sau và động mạch cảnh trong. Ngoài ra, túi phình cũng có thể xuất hiện ở động mạch đốt sống, động mạch thân nền hoặc động mạch tiểu não.

2. Nguyên nhân gây phình mạch máu não

Cấu tạo thành mạch càng mỏng thì khả năng xảy ra chứng phình mạch máu não càng cao. Có nhiều yếu tố có thể dẫn đến phình mạch máu não, bao gồm:

• Huyết áp cao: làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến mạch máu dễ bị giãn nở.
• Xơ vữa động mạch: mảng bám cholesterol có thể làm yếu thành mạch.
• Hút thuốc lá: làm tổn thương thành mạch máu, tăng nguy cơ hình thành phình mạch.
• Di truyền: gia đình có người từng mắc bệnh có nguy cơ cao hơn.
• Tuổi tác và giới tính: người trên 40 tuổi và phụ nữ có nguy cơ mắc cao hơn.
• Lạm dụng rượu bia và ma túy: gây hại cho thành mạch và tăng nguy cơ vỡ phình mạch.

3. Triệu chứng cảnh báo của phình mạch máu não

Phình mạch máu não thường không gây triệu chứng rõ rệt cho đến khi lớn dần hoặc vỡ. Tuy nhiên, một số dấu hiệu cảnh báo có thể bao gồm:

• Khi túi phình chưa vỡ: Hầu hết các túi phình nhỏ và không phát triển thường không gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi túi phình lớn dần và chèn ép vào dây thần kinh hoặc nhu mô não, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như rối loạn thị giác, đau vùng trên hoặc sau hốc mắt, sụp mi, giãn đồng tử, liệt một phần cơ mặt.
• Khi túi phình rò rỉ: Trong một số trường hợp, túi phình không vỡ hoàn toàn nhưng có hiện tượng rò rỉ máu vào khoang dưới nhện. Điều này có thể gây đau đầu đột ngột, dữ dội, kèm theo tiếng ù tai hoặc cảm giác bất thường trong đầu. Nếu người bệnh xuất hiện cơn đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân, đột ngột và có thể kèm theo các triệu chứng khác, cần thăm khám ngay lập tức.
• Khi túi phình vỡ: Khi túi phình vỡ, máu tràn vào khoang dưới nhện hoặc nhu mô não, gây xuất huyết nội sọ nghiêm trọng. Bệnh nhân có thể trải qua cơn đau đầu đột ngột, dữ dội, kèm theo buồn nôn, nôn, yếu hoặc liệt chi, méo miệng, rối loạn ý thức, co giật, sợ ánh sáng, cứng gáy, thậm chí hôn mê sâu hoặc ngừng tim. Đây là tình trạng cấp cứu y khoa có nguy cơ dẫn đến đột quỵ xuất huyết não, đòi hỏi can thiệp y tế khẩn cấp.

4. Biến chứng nguy hiểm khi phình mạch máu não vỡ

Phình động mạch não là bệnh lý nguy hiểm, nếu không được điều trị kịp thời có thể gây tổn thương não, ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và đe dọa tính mạng. Các biến chứng thường gặp gồm:

• Xuất huyết tái phát: Người từng vỡ túi phình có nguy cơ cao bị xuất huyết não lần nữa, thường nghiêm trọng hơn lần trước.
• Co thắt mạch máu: Sau vỡ túi phình, động mạch có thể co hẹp, làm giảm lưu lượng máu lên não, dẫn đến đột quỵ và tổn thương não.
• Tràn dịch não: Xuất huyết dưới nhện có thể cản trở lưu thông dịch não tủy, gây tăng áp lực nội sọ.
• Rối loạn điện giải: Giảm natri máu đột ngột có thể khiến tế bào não phù nề và tổn thương nặng nề.

5. Chẩn đoán và điều trị phình mạch máu não

Chẩn đoán: bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp như:

• Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Xác định vùng xuất huyết.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đánh giá chi tiết cấu trúc mạch máu.
• Chụp mạch máu não (DSA): Giúp phát hiện phình mạch nhỏ.
• Chọc dịch não tủy: Kiểm tra sự hiện diện của máu trong dịch não tủy nếu nghi ngờ xuất huyết.

Điều trị: việc điều trị phụ thuộc vào kích thước, vị trí và tình trạng phình mạch:

• Theo dõi: Với phình mạch nhỏ, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ.
• Phẫu thuật kẹp phình mạch: Giúp ngăn máu chảy vào túi phình.
• Nút phình mạch bằng coil (Can thiệp nội mạch): Đưa cuộn dây kim loại vào để ngăn dòng máu chảy vào túi phình.
• Điều trị nội khoa: Kiểm soát huyết áp, giảm đau và dự phòng co thắt mạch.

6. Phòng ngừa phình mạch máu não

Để phòng ngừa bệnh phình mạch máu não, bạn nên chăm sóc sức khỏe tổng thể thật tốt, góp phần làm hạn chế các yếu tố nguy cơ, cụ thể như sau:

• Kiểm soát huyết áp bằng cách hạn chế muối, ăn uống lành mạnh và tập thể dục.
• Không hút thuốc lá để giúp bảo vệ thành mạch máu.
• Hạn chế rượu bia – tránh tăng huyết áp.
• Duy trì cân nặng hợp lý cũng là một biện pháp hạn chế các bệnh về tim mạch.
• Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt quan trọng với người có yếu tố nguy cơ cao.

Phình mạch máu não là một căn bệnh nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và phòng ngừa hữu hiệu sẽ giúp bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Phòng khám tim mạch Hồng Tâm luôn đồng hành cùng bạn trong việc chăm sóc sức khỏe tim mạch. Nếu có thắc mắc hoặc cần tư vấn, bạn có thể liên hệ ngay với các bác sĩ bằng cách gọi đến số Hotline 0909 23 99 06 để được giải đáp và đặt lịch hẹn với bác sĩ.

Tags: bệnh lý tim mạch mạch máu não