CÂU CHUYỆN TIM THAI | KỲ 19: THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH (Truncus Arteriosus – TAC)
19/09/2018
1. BỆNH ÁN
Chị bầu 30 tuổi, có thai lần 2, thai 22 tuần. Khi có thai lần 1 mẹ bầu bị sẩy thai ở tuần thứ 8, không rõ nguyên nhân. PARA 0010.
Mẹ không có tiền căn THA, ĐTĐ.
Gia đình không có tiền căn bệnh tim bẩm sinh
Độ mờ da gáy NT= 1.5mm
Kết quả siêu âm tim thai: THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH
2. THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH (TAC) LÀ GÌ?
Thân chung động mạch là khuyết tật tim hiếm gặp lúc mới sinh (bẩm sinh). Nếu có thân chung động mạch, thay vì có Động Mạch Chủ (ĐMC) và Động Mạch Phổi (ĐMP) nằm riêng biệt thì bệnh nhi lại có ĐMP dùng chung 1 đoạn với thân ĐMC, nghĩa là bé chỉ có 1 động mạch duy nhất xuất phát từ hai tâm thất, bên cạnh đó bệnh nhi luôn có 1 Thông liên thất lớn, tức có 1 lỗ hổng giữa 2 tâm thất khiến hai nơi này thông với nhau.
3. TẦN SUẨT MẮC BỆNH
Đây là bệnh tim bẩm sinh ít gặp, # 1-2% tổng số các bệnh tim bẩm sinh.
4. YẾU TỐ NGUY CƠ
– Bệnh virus khi mang thai. Nếu người phụ nữ nhiễm Rubella (sởi Đức) hoặc Virus khác trong thời kỳ mang thai giai đoạn sớm, nguy cơ khuyết tật tim bẩm sinh ở con tăng lên.
– Bệnh tiểu đường trong thai kỳ khó kiểm soát
– Một số thuốc dùng trong thai kỳ
– Một số rối loạn nhiễm sắc thể (Hội chứng Down, hội chứng DiGeorge hoặc Velocardiofacial)
5. TAC BIỂU HIỆN NHƯ THẾ NÀO?
– Trong thai kỳ:
+ Có thể có rối loạn nhịp: nhịp nhanh kịch phát trên thất, bloc nhĩ thất
+ Theo dõi Siêu âm tim thai đánh giá sự phát triển của thai, thể tích nước ối, dấu hiệu phù thai nhi vì khi có hở van thân chung nhiều có thể làm tăng nguy cơ phù
– Sau sinh:
+ Thường phát triển suy tim sung huyết trong vài tuần đầu tiên sau sinh. Chúng bao gồm: Da xanh tím, ăn kém, buồn ngủ quá mức, tăng trưởng chậm, khó thở, thở nhanh, tim đập không đều (loạn nhịp tim), qúa nhiều mồ hôi (diaphoresis)
6. ĐIỀU TRỊ
Phẫu thuật càng sớm càng tốt trong điều kiện cho phép (Tình trạng lâm sàng của bé, tình trạng ĐMP, type thân chung, khả năng hồi sức,…)
– Tuỳ theo diễn tiến lâm sàng và tình trạng giải phẫu của bệnh bé, các bác sĩ sẽ chọn thời điểm thích hợp để phẫu thuật cho bé. Gần đây tại Viện Tim TPHCM có bé bị Thân chung động mạch dù đã 4 tuổi vẫn còn phẫu thuật thành công do phổi chưa bị tổn thương nặng từ tăng áp phổi.
– Do đó nếu phát hiện bé bị Thân chung động mạch, bạn nên cho bé khám ở Bệnh viện chuyên khoa, tại đây bé sẽ được hội chẩn kỹ càng bởi các bác sĩ Nội- Ngoại khoa để có hướng điều trị thật tốt cho bé.
– Nếu không chữa trị thân chung động mạch thường gây tử vong trong năm đầu tiên của cuộc sống.
– Trong trường hợp hiếm, người có thân chung động mạch có thể sống sót mà không cần sửa chữa phẫu thuật tim và sống vào tuổi trưởng thành. Tuy nhiên những người có tình trạng này gần như sẽ chắc chắn phát triển suy tim và hội chứng Eisenmenger.
7. THEO DÕI SAU PHẪU THUẬT
Sau khi phẫu thuật, con của bạn sẽ cần chăm sóc theo dõi suốt đời với bác sĩ tim mạch để theo dõi sức khoẻ của tim.
Bác sĩ tim mạch có thể khuyên con bạn hạn chế hoạt động thể chất, đặc biệt là các môn thể thao thi đấu.
Con của bạn sẽ cần dùng kháng sinh trước khi làm các thủ thuật nha khoa và các phẫu thuật khác để phòng ngừa nhiễm trùng. Bởi vì ống dẫn nhân tạo không thể phát triển cùng con bạn, các cuộc phẫu thuật theo dõi để thay van là cần thiết khi con bạn lớn lên.